بررسی عمل کرد فردوسی در کلمه سازی صفات با پیشوندها در شاهنامه

نویسندگان

اعظم قطبی زاده

دانش آموختة دورة دکتری زبان شناسی. دانش گاه ملّی تاجیکستان

چکیده

چکیده موضوع واژه­سازی از طریق پیشوندها و پسوندها تاریخی طولانی دارد، زیرا می توان با افزودن آن­ها در ساخت­ واژه­های جدید برای بیان معنی ها و مفهوم های تازه بهره گرفت و بدین­گونه هزاران واژۀ نو با معانی تازه ایجاد کرد. فردوسی و اثر بلند پایه اش، شاهنامه، از شهرت ملّی و بین­المللی برخوردار و نام این دو، همواره با زبان شیرین فارسی آمیخته و هم­راه بوده است. فردوسی و شاهنامه تاکنون از جنبه­های گوناگون بررسی شده است، امّا نگارنده در این پژوهش، دیدی زبان­شناسانه در سطح واژگان صفات و ساختار آن­ها و چگونگی بهره گیری از امکانات واژه­سازی زبان فارسی در شاهنامه دارد. این­که آیا فردوسی در کلمه­سازی صفت تا چه اندازه با پیشوندها و پسوندهای صفت­ساز آشنایی داشته و از آن­ها بهره گرفته است، نیاز به پژوهشی دقیق در شاهنامه دارد. در این پژوهش از روش اسنادی ـ کتاب­خانه­ای و آماری بهره گرفته شده است و نتایج بدست آمده حاصل دو سال پژوهش بر روی تمامی صفت­های ساخته شده در شاهنامه است. در پایان به این نتیجه خواهیم رسید که فردوسی شناختی خوب از پیشوندهای صفت­ساز دارد و با بهره گرفتن از آن دانش صفت­های بسیار در معنی های گوناگون ساخته است و بی دلیل نیست که این کتاب به عنوان یکی از گنجینه­های لغت در زبان فارسی شناخته می­شود.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

بررسی عمل‌کرد فردوسی در کلمه‌سازی صفات با پیشوندها در شاهنامه

چکیده موضوع واژه­سازی از طریق پیشوندها و پسوندها تاریخی طولانی دارد، زیرا می‌توان با افزودن آن­ها در ساخت­ واژه­های جدید برای بیان معنی‌ها و مفهوم‌های تازه بهره گرفت و بدین­گونه هزاران واژۀ نو با معانی تازه ایجاد کرد. فردوسی و اثر بلند پایه‌اش، شاهنامه، از شهرت ملّی و بین­المللی برخوردار و نام این دو، همواره با زبان شیرین فارسی آمیخته و هم­راه بوده است. فردوسی و شاهنامه تاکنون از جنبه­های گوناگ...

متن کامل

اثر بربرین در تنظیم آستروسیتهای Gfap+ ناحیه هیپوکمپ موشهای صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

Background: Diabetes mellitus increases the risk of central nervous system (CNS) disorders such as stroke, seizures, dementia, and cognitive impairment. Berberine, a natural isoquinolne alkaloid, is reported to exhibit beneficial effect in various neurodegenerative and neuropsychiatric disorders. Moreover astrocytes are proving critical for normal CNS function, and alterations in their activity...

متن کامل

اثر بربرین در تنظیم آستروسیتهای Gfap+ ناحیه هیپوکمپ موشهای صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

Background: Diabetes mellitus increases the risk of central nervous system (CNS) disorders such as stroke, seizures, dementia, and cognitive impairment. Berberine, a natural isoquinolne alkaloid, is reported to exhibit beneficial effect in various neurodegenerative and neuropsychiatric disorders. Moreover astrocytes are proving critical for normal CNS function, and alterations in their activity...

متن کامل

تشبیه در شاهنامه فردوسی

تشبیه در قرن چهارم بسیار ساده بوده است و شاهنامه فردوسی بهترین تشبیهات زبان فارسی را داراست . به مرور زمان طرز بیان تحول یافته و پیچیده گویی رواج پیدا کرده است . نثر متکلفانه و مصنوع نشانه دانایی شده ‘ صنایع غلیظ از زبان عربی در شعر فارسی خود نمایی کرده است معما گونه بودن شعر نو دنباله همین تطور و تحول است . در نظم و نثر نو به قصد و خواست گوینده توجه نیست بلکه خواننده هر مفهوم و هرمعنی که بخواه...

متن کامل

چین در شاهنامه فردوسی

ایران به عنوان کشوری که بر سرزمین های زیاد و مردمان بسیار از فرهنگ های مختلف سلطه داشته و با آنها تعامل داشته است، همواره مورد توجه بوده است. درحقیقت، جایگاه ایران در تاریخ جهان و سهم آن در تاریخ نوع بشر تنها می‌تواند در پرتو بررسی تماس و تعاملات با قدرت های بزرگ همسایه آن شناخته شود. از جمله این فرهنگ ها، فرهنگ و تمدن چین است. ایران در روزگار پیش از اسلام، به مناسبت های مختلف و از راه های گونا...

متن کامل

بررسی نام جایِ «رودابد» در شاهنامه فردوسی

 پژوهندگان شاهنامه آن­گونه که باید تحقیقات چندانی دربارة مکان­های شاهنامه انجام نداده‌اند، علاوه براین ضبط برخی از این مکان­ها در نسخه­های خطی وچاپ­های شاهنامه نادرست وپریشان است؛ نسخه­نویسان شاهنامه هم تلاش چندانی برای ضبط صحیح این نام­ها انجام نداده وگاه به عمد آن­ها را با نام­ها وکلمات مأنوس در روزگار خود  جایگزین کرده­اند.آنچه در این مقاله به آن پرداخته­شده­است، بررسی و روشن کردن یک جای نا...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
پژوهشنامه ادب حماسی

جلد ۱۲، شماره ۲۱، صفحات ۱۸۳-۱۹۹

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023